Gokproblemen signaleren

1 op de 25 tot 30 gokkers ontwikkelt een gokverslaving die zo erg is, dat specialistische hulp nodig is. Het is daarom van belang dat je er vroeg bij bent als jij of iemand om je heen kampt met zo’n verslaving.

Hier lees je wat de signalen van een gokprobleem zijn en hoe je deze herkent. Dit kan bij jezelf zijn, maar ook bij een naaste. Ontdek waar je op moet letten en wat je eraan kunt doen. Handel op tijd.

Symptomen van gokproblemen signaleren

Problematisch gokgedrag uit zich op verschillende manieren. Hieronder zie je de meest voorkomende signalen en tekenen die duiden op een gokprobleem.

Emotionele, financiële en gedragsmatige symptomen

Een gokprobleem uit zich op verschillende vlakken, waarbij de veranderingen in emoties, de financiële situatie en het gedrag het meest herkenbaar zijn. Herken jij onderstaande symptomen bij jezelf of iemand uit je omgeving? Wacht dan niet en onderneem actie.

Emotionele waarschuwingssignalen zijn onder andere:

Je bent vermoeid en uitgeput omdat je door het gokken vaak laat opblijft en slaap mist.
Je bent rusteloos en prikkelbaar op momenten dat je probeert te stoppen met gokken of een pauze wilt nemen van het gokken.
Je ervaart angst en maakt je zorgen door de financiële en sociale problemen die het gokken met zich meebrengt.
Je hebt vaak ruzie omdat je je gokprobleem ontkent, bagatelliseert of probeert te verhullen door te liegen.
Je voelt je schuldig door de gevolgen die jij en je omgeving door het gokken ervaren.
Je hebt een gevoel van hulpeloosheid omdat je de controle kwijt bent over het gokken en de gevolgen ervan.

Financiële waarschuwingssignalen zijn onder andere:

Je hebt steeds verder oplopende schulden omdat je steeds meer en vaker geld leent om te kunnen gokken.
Je steelt of verduistert geld (pleegt fraude) om aan geld te komen om te gokken.
Je hebt verliezen die je niet kunt verklaren tegenover anderen, omdat ze door het gokken komen.

Gedragsmatige waarschuwingssignalen zijn onder andere:

Je denkt (vrijwel) voortdurend aan gokken als je niet aan het gokken bent.
Je liegt over het gokken of over geld als anderen ernaar vragen.
Je hebt geen controle over het gokken en kan je niet houden aan de afspraken die je met jezelf maakt als het om gokken gaat. Je gaat bijvoorbeeld langer door met gokken of vergokt meer dan je je van tevoren hebt voorgenomen.
Je hebt meerdere mislukte stoppogingen gedaan, maar het lukt je niet om te stoppen met gokken.
Je verwaarloost je sociale contacten, werk en school doordat een groot deel van je tijd en aandacht naar het gokken gaat.
Je hebt je werk, huis, relatie en/of vrienden verloren door het gokken.
Je leeft in eenzaamheid en isolatie, omdat het gokken ten koste van je sociale leven gaat.
Je gebruikt het gokken vaak om te ontsnappen aan problemen of negatieve emoties, of je gokt juist om blije momenten te vieren.
Je gokt om verliezen terug te winnen (chasing losses) of juist winsten te vergroten.

Waarschuwingssignalen vroeg herkennen

Hoe meer van de bovenstaande signalen je herkent, hoe groter de kans is dat jij (of een naaste) kampt met een gokprobleem en hoe belangrijker het is om in te grijpen. Ook al herken je maar 1 of 2 van de signalen, zet dan vandaag nog de eerste stap en doe er iets aan.

De eerste tekenen zijn vaak het najagen van verliezen en het proberen dit geld terug te winnen. Dit is een vroeg waarschuwingssignaal en een belangrijk teken. Recreatieve gokkers nemen hun verlies, halen hun schouders op en stoppen met spelen. Heb jij moeite met je verlies nemen en ga je door? Dit is vaak het begin van een gokprobleem.

Naarmate het gokprobleem zich verder ontwikkelt, komen er meer signalen. Je ervaart emotionele problemen zoals hierboven beschreven. Je mist vaker een afspraak of komt te laat op werk of school, omdat je zat te gokken of omdat je je hebt verslapen doordat je tot laat zat te gokken. Wanneer je niet gokt, denk je aan gokken.

Bij een nog verder gevorderde gokverslaving stapelen de problemen zich verder op. Je isoleert je steeds meer van de buitenwereld en wordt eenzaam. Je financiën zijn niet op orde, je hebt schulden en de leningen stapelen zich op. Misschien pleeg je zelfs een misdrijf om aan geld te komen. Ondertussen lieg je over je problemen en verberg je ze.

Weet dat er altijd hulp is en dat het nooit te laat is om het roer om te gooien. Maar hoe eerder je ingrijpt, hoe beter. Herken je jezelf alleen in de vroege signalen, zoals het najagen van verlies? Trap dan nu op de rem. Lees hieronder meer.

Heb jij een gokprobleem? Test jezelf!

Ben je er na het lezen van bovenstaande test nog niet zeker van of jij (of de persoon in jouw omgeving) met een gokprobleem kampt? Test het dan nu zelf met onderstaande vragenlijst.

Vragenlijst: gokprobleem of niet?

Onderstaande vragenlijst wordt in min of meer dezelfde vorm gebruikt door de verschillende hulpinstanties die zich richten op gokverslaving. Beantwoord deze vragen eerlijk en waarheidsgetrouw om te kijken of jij (of een persoon in jouw omgeving) kampt met een gokprobleem.

Antwoord eerlijk en waarheidsgetrouw

Het kan moeilijk en confronterend zijn om deze vragen te beantwoorden. Toch raden we je aan hier goed over na te denken en waarheidsgetrouw te antwoorden. Je beantwoordt deze vragen niet om te oordelen over jezelf of een ander, maar om meer inzicht te krijgen in de situatie.

Gebruik bovenstaande vragenlijst dus om meer begrip te krijgen voor jouw situatie of die van een naaste. Gebruik dit begrip om controle te nemen over de situatie en een verandering te starten.

Wat betekenen jouw antwoorden?

Mensen met een zware gokverslaving zullen op meerdere van de bovenstaande vragen “ja” antwoorden. Is dit bij jou of de persoon in jouw omgeving het geval? Zoek dan onmiddellijk hulp.

Ook als je op slechts 1 vraag “ja” hebt geantwoord, is dit een signaal van een mogelijk gokprobleem. Bijvoorbeeld het terugwinnen van verliezen, de tijd kwijtraken tijdens het gokken of spijt voelen na het gokken kan een eerste teken van problematisch gokgedrag zijn. Ook dan is het belangrijk om in te grijpen voordat gokken je leven overneemt.

Hier vind je diverse hulpinstanties die je gratis en anoniem kunnen helpen. Ook raden we je aan om je limieten in te stellen en deze te respecteren. Lees hier meer over zelfcontrole-tools. Houd jezelf ondertussen goed in de gaten voor tekenen dat het probleem verergert. Lees deze vragen regelmatig opnieuw om te kijken of je vaker “ja” antwoordt en grijp in als dit gebeurt.

Hoe gokproblemen zich ontwikkelen

De een is gevoeliger voor gokverslaving dan de ander. Dat heeft te maken met hoe je brein in elkaar zit. Toch hoeft een verhoogd risico op gokverslaving niet te betekenen dat je in de problemen zit – zolang je de signalen herkent en op tijd handelt.

Het effect van gokken op het brein

Op verschillende manieren beïnvloedt gokken je brein. Tijdens het spel ervaar je spanning: ga je winnen of verliezen? Die spanning veroorzaakt een roes, zoals alcohol en drugs dat ook kunnen. Als je bij gokken wint, ziet je brein dit als een beloning. Die beloning maakt een stofje aan in je hersenen waar je gelukkig van wordt.

Iemand die zijn gokgedrag onder controle heeft, ervaart dit ook. Alleen kan die het spel stoppen wanneer het genoeg is geweest. Bijvoorbeeld na een reeks verliezen of gewoon omdat het genoeg geweest is. Dit werkt anders wanneer je gokverslaafd bent.

Gokken niet meer kunnen loslaten

Mensen met een gokverslaving zijn continu op zoek naar die beloning. Vaak heeft een gokverslaafde daarom meerdere verslavingen, bijvoorbeeld ook een drugs- of alcoholverslaving. En die behoefte aan een beloning maakt dat verslaafden moeite hebben om te stoppen met gokken.

Een probleemgokker is niet of minder gevoelig voor zijn verliezen. Elke keer als een inzet op een verlies uitdraait, ziet een recreatieve gokker dit als een verlies. Een probleemgokker kijkt hier anders naar. Die ‘voelt’ dat er een winst aan zit te komen. En ook die roes houdt de probleemgokker gebonden aan het spel.

Maar ook een gokverslaafde zal de negatieve gevolgen vroeg of laat gaan inzien. Na een aanhoudende reeks verliezen, bijvoorbeeld. Of na de confrontatie met een lege bankrekening, of het zien dat het gokken heeft geleid tot teleurgestelde vrienden of zelfs het verlies van een baan.

Voor gokverslaafden die geen hulp zoeken, houdt het hier niet op en gaat het van kwaad tot erger. Om te vluchten van al die negatieve emoties, gaat de probleemgokker juist meer gokken. Zo ervaar je de roes en hoef je even niet aan je problemen te denken. Maar ondertussen worden die (financiële en sociale) problemen alleen maar groter.

Waarom is het lastig om de signalen te zien?

Een gokprobleem sluipt er langzaam in. Je jaagt een keer een verlies na, zet wat hoger in, laat je meeslepen door de spanning en voor je het weet, slokt het je op. Risico’s nemen wordt steeds normaler. Bovendien: de volgende ronde win je weer, of anders de ronde erna. Toch?

Precies om deze denkwijze (of liever: denkfout) is het zo belangrijk om bewust te spelen. Zorg dat je limieten zo ingesteld staan, dat je financiën en sociale leven er niet onder lijden. Stel jezelf regelmatig de 20 vragen die je hierboven las om te zien of er iets is veranderd.

Hulpinstanties

Uiteindelijk hoop je dat degene met het gokprobleem zelf ook inziet dat het tijd is om hulp te zoeken. Forceer dit niet. Wacht het juiste moment af om dit voor te stellen. De drempel om hulp te zoeken bij verslaving is vaak hoog. Houd daar rekening mee.

De volgende instanties bieden anoniem en gratis hulp bij gokverslaving:

OpenOverGokken – bel: 0800-24 000 22 (gratis)
AGOG – bel: 0800-22 777 22 (gratis)
Jellinek – bel: 088-505 12 20
Trimbos Instituut – bel: 030-297 11 00

Gelijkaardige Artikels